قالب وردپرس دانلود آبجکت 3Dmax پرنده فناوری
سندی در خصوص تدفین شبانه پیکر امام رضا (ع) وجود ندارد - خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان

سندی در خصوص تدفین شبانه پیکر امام رضا (ع) وجود ندارد – اقطاع نیوز | اخبار ایران و جهان


سندی در خصوص تدفین شبانه پیکر امام رضا (ع) وجود ندارد – اقطاع نیوز | اخبار ایران و جهان

طاهره رحیم پور ازغدی در گفتگو با اقطاع نیوز با بیان اینکه یکی از وقایع تاریخی که همه ساله در شهادت امام رضا (ع) مطرح می‌شود، بحث تشییع و پیکر علی بن موسی الرضا (ع) توسط زنان نوغان است، اظهار کرد: بر اساس سنتی تاریخی هر ساله در این روز، زنان نوغان مراسم نمادینی را اجرا می‌کنند اما اینکه این بحث چقدر سندیت تاریخی دارد، قابل بررسی است.

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد در خصوص جایگاه نوغان، افزود: نوغان در کنار تابران در سده سوم هجری رونق خاصی داشته اما با گسترش مشهدالرضا بعد از تدفین مطهر پیکر امام رضا (ع) در باغ حمیدبن قحطبه، این منطقه به تدریج در مشهدالرضا هضم می‌شود و در آن قرار می‌گیرد.

وی ادامه داد: بناهای تاریخی مثل تکیه کرمانی‌ها، حمام قدیمی حاج نوروز یا مدرسه قبر میر از آثار باستانی آن دوران است که وقتی از این محله عبور می‌کنی، برخی از این بناها به عنوان میراث کهن ایران هنوز قابل مشاهده است. منابع تاریخی و جغرافیایی از سده سوم به بعد به منطقه‌ای به عنوان نوغان اشاره می‌کنند که آن هم در کنار توصیف مرقد امام رضا (ع) هست.

رحیم پور ازغدی اظهار کرد: در سده سوم، نوغان، کرسی‌نشین ولایت توس بوده؛ وجود کاخ مرزدار توس یعنی حمیدبن قحطبه و وجود آرامگاه خواجه ربیع، باعث افزایش اهمیت این منطقه شده است که در ۲۰ مقاله قزوینی در جلد دوم صفحه ۸۹ هم به این مسئله اشاره شده است.

وی با بیان اینکه اولین فردی که در مورد تشییع پیکر امام رضا (ع) گزارش مفصلی دارد، احمد ابن اسحاق یعقوبی است، افزود: احمدبن اسحاق در کتاب خود مطرح می‌کند که مامون پس از اینکه امام رضا (ع) را دفن کردند، سه روز در کنار پیکر باقی ماند و هرروز با نان و نمک گذران می‌کرد و روز چهارم به کاخ باز می‌گردد. مورخین بعدی هم مثل طبری و مسعودی به این مسئله اشاره کرده‌اند.

شیخ صدوق مفصل ترین گزارش را در مورد تشییع و تدفین پیکر امام هشتم دارد

استادیار تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه فردوسی با اشاره به اینکه در منابع شیعه، مفصل‌ترین گزارش در مورد تشییع و تدفین پیکر امام رضا (ع) را شیخ صدوق در عیون اخبار رضا مطرح کرده است، اضافه کرد: بررسی منابع حدیثی شیعه نشان می‌دهد که برخی از منابع بر تدفین حضرت بدون وقفه پس از شهادت ایشان اشاره کرده‌اند، مثل علی ابن حسین کاتب. همچنین برخی از منابع، مراسم دفن را با یک روز وقفه مطرح کرده‌اند و اینکه زنان و کنیزان مامون بر شهادت امام شیون و زاری کردند؛ مثل یاسر خادم که بر عزاداری زنان قصر تاکید دارد.

وی ادامه داد: یاسر خادم از خدمتگزاران امام رضا (ع) بود. او در کتاب خود اینطور گزارش می‌کند که امام در روز آخر عمرشان به شدت ضعیف شده بودند، ایشان پس از خواندن نماز ظهر بعد از اینکه همه افرادی که در منزل بودند، غذای خود را خوردند، از شدت ضعف بی هوش شدند. آن موقع صدای زنان و کنیزان به شیون بلند شد و زنان و کنیزان مامون هم پابرهنه وارد منزل امام رضا (ع) شدند و شیون و ناله تمام توس را فرا گرفت و چون شب فرا رسید، امام رضا (ع) به شهادت رسیدند و از دنیا رفتند. صبح وقتی مردم متوجه شدند علیه مامون شورش کردند که امام رضا (ع) توسط مامون کشته شده است.

رحیم پور ازغدی اظهار کرد: مامون که نگران شورش مردم بود، از عموی امام رضا (ع) خواست بین مردم رود و به مردم اعلام کند که امروز تشییع جنازه انجام نمی‌شود و فردا برگزار خواهد شد. محمد بن جعفر، عموی امام رضا (ع) مردم را متفرق کرد و بعد از آن امام را غسل دادند، البته یاسر خادم اعلام می‌کند که امام رضا (ع) را شبانه دفن کردند، این مطلب در کتاب شیخ صدوق نقل شده است. علی بن حسین کاتب برخلاف این گزارش را مطرح می‌کند که مامون دستور داد امام رضا (ع) را غسل دادند و بلافاصله ایشان را تشییع و تدفین کردند و خود بر مزار ایشان نماز خواند و سه روز بر مزار عزاداری می‌کرد.

دفن شبانه پیکر امام رضا (ع) قابل قبول نیست

وی با بیان اینکه محققین معاصر مثل شریف القریشی معتقد هستند که به چند دلیل نمی‌توان پذیرفت جنازه امام شبانه و مخفیانه دفن شده باشد و فقط زنان نوغان در این مراسم شرکت کرده باشند، ابراز کرد: شریف القریشی می‌گوید اگر این اتفاق می‌افتاد طبیعتاً برای وجاهت و اعتبار مامون خطر بزرگی بود و اتهام قتل امام رضا (ع) بر همه ثابت می‌شد بنابراین مامون برای اینکه بتواند خود را از این مسئله بری و مبرا کند، مراسم باشکوهی را برای امام رضا (ع) تدارک دید، همان طور که شرکت او در مراسم عزاداری در تمام منابع ذکر شده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی در ادامه بیان کرد: مامون در این مراسم با پای برهنه شرکت کرد و بر پیکر امام رضا (ع) نماز خواند تا بتواند آن وجاهت لازم را به دست آورد. همچنین، امام رضا (ع) در توس طرفداران و شاگردانی داشتند که امکان ندارد آن‌ها در مراسم تدفین و تشییع امام رضا (ع) شرکت نکرده باشند زیرا ایشان در خراسان محبوبین بسیار زیادی داشتند.

هیچ سندی در خصوص تدفین شبانه پیکر امام رضا (ع) وجود ندارد و در منابع شیعه و سنی، افرادی که این حادثه را نقل می‌کنند، بر اساس خبر «یاسر خادم» است که می‌گوید زنان شیون و زاری کردند، منظور ایشان از آن زنان، بانوان قصر مأمون بوده است

وی ادامه داد: مسئله بعدی این است که وقتی خود مامون در تشییع جنازه شرکت می‌کند چطور امکان دارد که بقیه درباریان، لشکریان و وابستگان و همچنین بزرگان شهر در این مراسم نباشند؟ لذا نتیجه می‌گیریم که چطور امکان دارد جنازه بر زمین بماند و زنان مجبور شوند با بخشش مهریه پیکر امام شیعیان را تشییع و تدفین کنند. این روایت در حقیقت هیچ سندی ندارد و در منابع شیعه و سنی و افرادی که این حادثه را نقل می‌کنند، در واقع بر اساس خبر یاسر خادم است که ایشان مطرح می‌کند زنان شیون و زاری کردند، منظور ایشان از آن زنان، بانوانی بودند که در قصر مامون بودند و این شیون و زاری به شرح کشیده شد.

رحیم پوز ازغدی بیان کرد: به نظر می‌رسد با شنیدن این گزارش، بعضی‌ها به این نتیجه رسیدند که مامون برای اینکه شورش مردم را ساکن کند، شهادت امام رضا (ع) را مخفی کرده و بعد پیکر ایشان را رها کرده و زنان برای اینکه بتوانند این پیکر را دفن کنند، مهریه‌های خود را بخشیدند.

حضور زنان نوغان در مراسم تشییع پیکر امام رضا (ع) در کنار سایر مردم

وی با بیان اینکه شیخ صدوق در عیون اخبارالرضا (ع) بعد از اینکه این قضیه را نقل می‌کند، در ادامه می‌گوید «در مراسم تشییع و تدفین پیکر امام رضا (ع) مسائلی است که خوش ندارم آن‌ها را بگویم»، افزود: ما با بررسی اسناد تاریخی و احادیث شیعه به این نتیجه می‌رسیم که این سند در منابع ذکر نشده بلکه آنچه که ذکر شده روایت یاسر خادم است، اما بی‌تردید وقتی که مراسم تشییع شکل گرفته و برگزار شده، حتماً زنان نوغان هم که در نزدیکی مرقد امام رضا (ع) شرکت کرده‌اند.

این استاد دانشگاه بیان کرد: مأمون بعد از شهادت امام رضا (ع)، مراسم عزاداری باشکوهی را تدارک دیده و در مراسم عزاداری شرکت کرده و بر سر مزار امام (ع) نماز خوانده تا در حقیقت به این ترتیب بتواند مردم را فریب دهد و دوستی خود را با اهل بیت (ع) ثابت کند. همچنین وی دستور داد که امام رضا (ع) را در قسمت قبله قبر پدرش دفن کنند. بنابراین این بحث بخشش مهریه توسط بانوان نوغان و اینکه آن‌ها به تنهایی در مراسم تشییع و تدفین امام رضا شرکت کرده‌اند، در منابع تاریخی و حدیثی شیعه سندیتی ندارد.



آرشیو استانی سرویس خبری اقطاع نیوز



سندی در خصوص تدفین شبانه پیکر امام رضا (ع) وجود ندارد – اقطاع نیوز | اخبار ایران و جهان



نمایش در سایت منبع

لينک کوتاه :

blank
blank

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.